Δελφικό Όραμα του Άγγελου Σικελιανού

Το 1930 ο Άγγελος Σικελιανός πέτυχε την αναβίωσή των πρώτων Δελφικών εορτών και η σκέψη μας στρέφεται προς την φωτεινή μορφή του εμπνευστή και δημιουργού τους, Άγγελου Σικελιανού, του Ελληνολάτρη, αρχαιογνώστη, μα προπάντων ποιητή.

The Delphic Vision of Angelos Sikelianos

 

 Ο Άγγελος Σικελιανός, ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές, διακρίθηκε όχι μόνο για το λυρικό ποιητικό του έργο, αλλά και για τη βαθιά γνώση της μυθικής-μυσταγωγικής παραδόσεως των Ελλήνων, ιδίως δε της Δελφικής, την οποία εξύμνησε μέσα από τις μελέτες του, ίσως όσο άλλος κανείς. Η αξία αυτής της γνώσεως, έγκειται στο γεγονός ότι ο Άγγελος Σικελιανός κατάφερε να ενσωματώσει τα συστατικά στοιχεία των Ελληνικών και ειδικότερα των Δελφικών και Ορφικών παραδόσεων, στην ποίηση και στη δραματουργία του.

Ουσιαστικά, ο Σικελιανός πέτυχε την αναβίωσή του αρχαίου Αττικού θεατρικού είδους και ταυτόχρονα την ενίσχυση της πολυσχιδούς κινήσεως, με άξονα τη λαϊκή τέχνη, μέσα από τον ονομαστό Δελφικό Κύκλο.

Τον Σεπτέμβριο του 1922, η Ελλάδα, όπως είναι γνωστό, κατακλύζεται από κύματα προσφύγων, τα οποία δημιούργησε η Μικρασιατική Καταστροφή. Σ’ αυτό το ζοφερό κλίμα, ο τριαντάχρονος τότε Άγγελος Σικελιανός, αποφασίζει να περάσει από την ποίηση στην πράξη. Η κρισιμότητα των καιρών εντείνει την αίσθηση της αποστολής και του χρέους του προς την πατρίδα του, την Ελλάδα και τον Άνθρωπο.

Πίστεψε τότε, ότι ο ουσιαστικότερος τρόπος για να βγει ο τόπος από το τέλμα όπου είχε περιπέσει, ήταν να ανακτήσει ο Ελληνικός Λαός, τη συνείδηση των αφθάρτων αξιών του, προσεγγίζοντας τα έργα εκείνα και τις παραδειγματικές πράξεις, που σε μία τρισχιλιόχρονη πορεία δικαίω-σαν την ύπαρξή του και φυσικά καταξίωσαν τον ιστορικό του βίο. Έκρινε ο ποιητής, πως αυτή ήταν η κατάλληλη ώρα, η απόφασή του αυτή να συνδυαστεί με το Δελφικό του Όραμα.

Από τα νεανικά του χρόνια, ο ποιητής είχε οραματισθεί, με βάση το αρχαίο αμφικτιονικό κέντρο, έναν χώρο συνάντησης για την Παγκόσμια Πνευματική Κοινότητα, όπου διανοούμενοι, επιστήμονες, καλλιτέχνες, δίχως τις παρεμβάσεις και τις σκοπιμότητες των πολιτικών, θα εργάζονταν για την πνευματική και ψυχική συναδέλφωση των λαών.

Για την πραγματοποίηση αυτού του δύσκολου στόχου του, πρότεινε συγχρόνως την ίδρυση ενός ανεξάρτητου Πανεπιστημίου στους Δελφούς, όπου με γνώμονα το γνωστικό αντικείμενο, τις ανθρωπιστικές, ηθικές και καλλιτεχνικές σπουδές και με την άμεση σύνδεσή του με τα επιτεύγματα του Λαϊκού Πολιτισμού, της κύριας όπως πίστευε ο ίδιος πηγής ανάτασης και ζωογόνησης του παρόντος.

Με σκοπό να προσελκύσει όσους και όποιους θα ήταν πρόθυμοι να ανταποκριθούν στο κάλεσμά του και για να διαδώσει αυτή τη Δελφική προσπάθεια, θα πραγματοποιήσει τις Δελφικές Εορτές, με συμπαραστάτη τη γυναίκα του, Εύα Πάλμερ. Ο ίδιος δημοσιεύει πλήθος θεωρητικών κειμένων για τον λόγο αυτό.

Έτσι λοιπόν, το Μάιο του 1927 θα διεξαχθούν οι πρώτες Δελφικές Εορτές, όπου στη διάρκειά τους θα παρουσιάσει την παράσταση του Προμηθέα Δεσμώτη του Αισχύλου, σκηνοθετημένη πρωτοποριακά από την Εύα Πάλμερ (με βάση χορικές κινήσεις που απεικονίζονται σε αρχαία αγγεία), δημοτικοί χοροί και τραγούδια από τοπικά συγκροτήματα, αθλητικοί αγώνες, συναυλία Βυζαντινής Μουσικής, αναπαραστάσεις αρχαίων τελετουργικών χορών, εκθέσεις λαϊκής χειροτεχνίας.

Η προβολή των πρώτων Δελφικών Εορτών από τον Ελληνικό Τύπο ήταν τεράστια. Αναρίθμητες σελίδες αφιερώνονται στο γεγονός και από τον Ευρωπαϊκό Τύπο. Από τους εκατοντάδες ξένους προσκεκλημέους (διανοουμένους, καλλιτέχνες, δημοσιογράφους), οι Ευρωπαίοι πληροφορούντο ότι οι σύγχρονοι Έλληνες έχουν πνευματική και καλλιτεχνική ζωή.

Σε προσωπικό επίπεδο, για το ζεύγος Σικελιανού, ο θρίαμβος και η φήμη συνυπάρχουν με την οικονομική καταστροφή, καθώς οι ίδιοι έχουν επωμισθεί το σύνολο της δαπάνης για την υλοποίηση αυτών των Εορτών.

Τον Μάιο του 1930, με τη χορηγία αυτή τη φορά εύπορων Αθηναίων (όπως η Έλενα Βενιζέλου και η οικογένεια του Μπενάκη), θα διεξαχθούν για δεύτερη φορά οι Δελφικές Εορτές. Στις εκδηλώσεις αυτές θα προστεθεί αυτή τη φορά, μαζί με την παράσταση του Προμηθέα Δεσμώτη, και εκείνη των Ικέτιδων.

Τώρα, γύρω από αυτήν την προσπάθεια συγκροτείται και δρα και κυρίως παραδειγματίζεται, ένας πυρήνας προσώπων, που μετέπειτα θα αποτελέσει ίσως τη βάση και τη μαγιά για να συνειδητοποιήσουν οι Νεο-Έλληνες τις αξίες του Πολιτισμού τους: η Αγγελική Χατζημιχάλη, ο Σίμων Καρράς, η Έλλη Παπαδημητρίου, ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Δημήτρης Πικιώνης, ο Φιλοκτήτης Οικονομίδης, η Κούλα Πράτσικα, ο Οκτάβιος Μερλιέ, η Μέλπω Λογοθέτη-Μερλιέ, ο Θάνος Βελούδιος και άλλοι πολλοί.

Μακροπρόθεσμα, θα έλεγα πως αυτή στάθηκε μία από τις κύριες προσφορές στον τόπο μας της προσπάθειας του ζεύγους Σικελιανού στους Δελφούς. Από κοινού, βέβαια, με την καθιέρωση του ανεβάσματος παραστάσεων τραγωδιών στα αρχαία θέατρα, που φιλοξενούν το λόγο των τραγικών μας ποιητών, έχει την απαρχή του στις θεατρικές εκδηλώσεις των Δελφικών Εορτών.

Με την ολοκλήρωση των Δελφικών Εορτών του 1930, ο Σικελιανός είναι πλέον πανελλήνια γνωστός και καθιερωμένος, φυσικά υπό την ιδιότητα του ποιητή. Ένα τεράστιο πλήθος δημοσιευμάτων, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, οι θρύλοι και οι παραδόσεις για τη ζωή του και τις δημιουργίες του, τον έχουν καταστήσει ένα πρόσωπο μυθικό.

Τις εντυπώσεις αυτές επιτείνουν τα σπάνια περάσματά του από την Αθήνα, γιατί ακολουθώντας μία επιλογή των νεανικών του χρόνων, διαμένει κυρίως στη Συκιά Κορινθίας, στους Δελφούς, στην Ολυμπία, στην Ελευσίνα και σε μοναστήρια όπως του Οσίου Λουκά και το Μέγα Σπήλαιο και από το τέλος του 1933, έως το τέλος της ζωής του, κοντά στη Μονή Φανερωμένης, στη Σαλαμίνα.

Όμως, οι άκαρπες προσπάθειες καθιέρωσης των Δελφικών Εορτών, τον είχαν απογοητεύσει βαθιά. Οι αρμόδιοι φυσικά και το Κράτος του υπόσχονταν βοήθεια, αλλά το μόνο που έβλεπαν, ως συνέχεια των Δελφικών Εορτών, ένα τουριστικό Φεστιβάλ, που θα επαναλαμβανόταν κάθε τόσο στους Δελφούς.

Τον Απρίλιο του 1933, η Εύα Πάλμερ, αποκαρδιωμένη για το απραγματοποίητο Δελφικό Όραμα, αναχωρεί για την Αμερική.

Στο μεταξύ, από τη Βουλή ψηφίζεται, τον Ιούνιο του 1934, ο Δελφικός Νόμος, ο οποίος προβλέπει ένα πολυμελές συμβούλιο, που θα επιβλέπει τις Δελφικές προσπάθειες του Σικελιανού και της Εύας. Ωστόσο, οι ανίσχυρες κυβερνήσεις της εποχής, ματαιώνουν κάθε ελπίδα του Σικελιανού.

Ο ποιητής αισθάνεται πλέον ότι δεν υπάρχει λόγος να σπαταλά το χρόνο του και την αξιοπρέπειά του, αναζητώντας προοπτική στα σχέδιά του και στους συμπαραστάτες και έτσι, η διακοπή της Δελφικής προσπάθειας αποδείχθηκε οριστική κι αυτό το γεγονός του προκάλεσε πόνο και απογοήτευση, αφού το Δελφικό Όραμά του ματαιώθηκε και τότε στράφηκε και πάλι στην ποίηση.

Προηγούμενο άρθροΔΕΛΦΟΙ – Ο Ομφαλός της Γης
ΒΑΣΙΛΗΣ Γ. ΛΑΠΠΑΣ Φωτογραφία, Σκηνοθεσία, Παραγωγή Οπτικοακουστικών Παρουσιάσεων ΗΧΟΡΑΜΑΤΑ, Ραδιοφωνικός Παραγωγός, Ιδιοκτήτης της classic63. Διοργάνωση Εκδηλώσεων, Φεστιβάλ, Εκθέσεων Φωτογραφίας - Ζωγραφικής - κλπ κλπ. H classic63 Vassilis Lappas αναλαμβάνει την διαχείριση τoυ ιστοτόπου σας με την παρακολούθηση, ενημέρωση, εμπλουτισμό και διαμόρφωση των ηλεκτρονικών σας σελίδων με τα άρθρα σας, των φωτογραφιών σας, με την δημιουργία διαφημιστικών slide shows (Banners), συλλογών φωτογραφιών και e-shop σε περιβάλλον Word Prees με χαμηλό κόστος. Για άμεση επικοινωνία : vassilislappas@classic63.com

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ