Το Αρχοντικό του Δόλγκηρα

ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΔΟΛΓΚΗΡΑ
Ένα ταξίδι στον χρόνο, μέσα από την τέχνη και τη μνήμη της Σιάτιστας.
Κείμενα επιμέλεια : Vassilis Lappas Classic63.com
Φωτογραφία: Vassilis Lappas
Υπάρχουν κάποια ταξίδια που δεν τα μετράς σε χιλιόμετρα, αλλά σε εικόνες, συναισθήματα και αναμνήσεις. Ταξίδια που σε οδηγούν σε τόπους όπου η ιστορία δεν βρίσκεται μόνο στα βιβλία, αλλά παραμένει ζωντανή στους τοίχους, στα ξύλινα ταβάνια, στα παλιά αντικείμενα και στις μικρές λεπτομέρειες που ο χρόνος δεν κατάφερε να σβήσει.
Στη Σιάτιστα, μια πόλη με σπουδαία αρχοντική παράδοση, βρέθηκα μπροστά σε έναν τέτοιο θησαυρό. Το αρχοντικό του Δημητρίου Δόλγκηρα.

Περνώντας το κατώφλι του, ένιωσα πως άφηνα πίσω μου τη σημερινή εποχή. Η ματιά περιπλανιέται στους χώρους και η φωτογραφική μηχανή αναζητά εκείνες τις λεπτομέρειες που συχνά περνούν απαρατήρητες. Ένα παράθυρο που αφήνει το φως να εισχωρήσει, μια παλιά κασέλα, ένα κέντημα, μια τοιχογραφία, ένα χρώμα που επιμένει να παραμένει ζωντανό.
Κάθε δωμάτιο και μια διαφορετική ιστορία. Κάθε γωνιά και μια μικρή αποκάλυψη.
Το αρχοντικό χτίστηκε πριν από το 1830 και ανήκε στον έμπορο Δημήτριο Δόλγκηρα, ο οποίος ταξίδευε συχνά στις παραδουνάβιες χώρες, στη Σμύρνη και κυρίως στην Κωνσταντινούπολη. Το 1840, μαζί με τη σύζυγό του Ελένη Μέμου, ανακαίνισαν το σπίτι, φέρνοντας από την Πόλη υλικά και τεχνίτες που του χάρισαν την ξεχωριστή καλλιτεχνική του ταυτότητα.
Στο ισόγειο, τα παλιά οικιακά σκεύη και ο χειμωνιάτικος οντάς με το τζάκι και τα βαριά στρωσίδια σε μεταφέρουν στην καθημερινότητα μιας άλλης εποχής. Είναι από εκείνες τις εικόνες που δεν χρειάζονται πολλά λόγια. Αρκεί να σταθείς για λίγο και να τις παρατηρήσεις.
Ανεβαίνοντας στον επάνω όροφο, το βλέμμα δυσκολεύεται να αποφασίσει πού θα σταθεί πρώτα. Τα χρώματα της ζωφόρου, οι σκηνές κυνηγιού, οι περίτεχνες τοιχογραφίες, το εικονοστάσι και τα δωμάτια υποδοχής συνθέτουν έναν μοναδικό κόσμο τέχνης και αισθητικής.
Στην κρεβατοκάμαρα, τα ασπροκεντήματα και η επιγραφή «Καλημέρα» μοιάζουν να διατηρούν ακόμη την παρουσία των ανθρώπων που κάποτε ξυπνούσαν εδώ.
Στον καφέ οντά, οι κασέλες και τα πολύχρωμα κεντήματα συμπληρώνουν την εικόνα της αρχοντιάς. Ξεχωρίζει η γυναικεία φορεσιά της Σιάτιστας, με το ολομέταξο λευκό φόρεμα και το μαύρο χρυσοκέντητο γιλέκο, μια δημιουργία που κουβαλά την ομορφιά και την περηφάνια της τοπικής παράδοσης.
Και φτάνοντας στον μπας οντά, σταματάς σχεδόν αυθόρμητα. Οι κόκκινες φλοκάτες, τα ολόλευκα μαξιλάρια και οι ζωγραφικές παραστάσεις στους τοίχους δημιουργούν ένα σκηνικό που θαρρείς πως ξεπήδησε από άλλη εποχή. Λουλούδια, πουλιά, ζώα, ανθοδοχεία, φανταστικά τοπία και μακρινές πολιτείες απλώνονται μπροστά σου, σαν ένα ζωγραφικό ταξίδι σε κόσμους μακρινούς.
Εκεί η φωτογραφική μηχανή βρίσκει αμέτρητες αφορμές να σταματήσει τον χρόνο.
Φωτογραφίζοντας, συνειδητοποιείς πως η πραγματική ομορφιά δεν βρίσκεται πάντα στο σύνολο, αλλά στις μικρές λεπτομέρειες. Σε εκείνες που αφηγούνται ιστορίες χωρίς να χρειάζονται λέξεις.
Το αρχοντικό, που παραχωρήθηκε από τους κληρονόμους του στον Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο «Μαρκίδες Πούλιου» Σιάτιστας και ανακαινίστηκε με τη φροντίδα του, αποτελεί σήμερα ένα πολύτιμο κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Φεύγοντας, πήρα μαζί μου δεκάδες φωτογραφίες. Μα περισσότερο κράτησα την αίσθηση πως για λίγη ώρα έγινα μέρος μιας άλλης ζωής.
Γιατί η φωτογραφία δεν είναι μόνο αυτό που βλέπουμε. Είναι αυτό που αισθανόμαστε, αυτό που ανακαλύπτουμε και αυτό που θέλουμε να διασώσουμε από τη λήθη του χρόνου.
Και κάποια αρχοντικά, όσο κι αν περνούν τα χρόνια, εξακολουθούν να μας μιλούν. Αρκεί να σταθούμε απέναντί τους, να κοιτάξουμε προσεκτικά και να ακούσουμε τις ιστορίες τους.
Προτεινόμενος υπότιτλος για το φωτογραφικό αφιέρωμα:
«Με τη φωτογραφική μηχανή στο χέρι, αναζητώντας τις μνήμες μιας άλλης εποχής, εκεί όπου η τέχνη, η ιστορία και η αρχοντιά συναντούν το φως.»
Το Αρχοντικό του Δόλγκηρα
Το Αρχοντικό του Δόλγκηρα “Μαρκίδες Πούλιου”
Φωτογραφία ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΠΠΑΣ
Το αρχοντικό ανήκε στον έμπορο Δημήτριο Δόλκγηρα ο οποίος λόγω του επαγγέλματός του ταξίδευε πολύ συχνά για τη δουλειά του στις παραδουνάβιες χώρες, στη Σμύρνη μα κυρίως στην Κωνσταντινούπολη. Μαζί με την δραστήρια γυναίκα του Ελένη Μέμου το 1840 ανακαίνισαν το σπίτι φέρνοντας υλικά και τεχνίτες από την Πόλη, οι οποίοι το ζωγράφισαν και το στόλισαν περίτεχνα. Το αρχοντικό χτίστηκε πριν από το 1830 και δέχτηκε αλλεπάλληλες ανακαινίσεις, σε μια από αυτές αναφέρεται η χρονολογία 1888 στο αέτωμα.
Το αρχοντικό παραχωρήθηκε από τους κληρονόμους του στον Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο ”Μαρκίδες Πούλιου” Σιάτιστας ο οποίος ανέλαβε την ανακαίνιση του. Η περιήγηση στο αρχοντικό του Δόλγκηρα θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη κάθε επισκέπτη για πολλά χρόνια γιατί εδώ το ωραίο δεν περιγράφεται, αποδεικνύεται. Στο ισόγειο θα δείτε τον αποθηκευτικό χώρο με όλα τα σκεύη του νοικοκυριού, ενώ ο χειμωνιάτικος οντάς με το τζάκι και τα βαριά στρωσίδια θα σας γεμίσει ζεστασιά.
Στον επάνω όροφο η ομορφιά της τέχνης και του πλούτου απογειώνεται από τα ζωντανά χρώματα της ζωφόρου με τις σκηνές κυνηγιού, το εικονοστάσι, τα δωμάτια υποδοχής αλλά και την κρεβατοκάμαρα με τα ασπροκεντήματα και την ”καλημέρα” στον τοίχο. Ο καφέ -οντάς είναι στολισμένος με κασέλες, με λευκά και πολύχρωμα κεντήματα ενώ την παράσταση κλέβει η ολόλαμπρη γυναικεία φορεσιά της Σιάτιστας, με το ολομέταξο λευκό φόρεμα και το χρυσοκέντητο μαύρο γιλέκο της. Στον μπας –οντά, τα μεντερλίκια με τις κόκκινες φλοκάτες και τα ολόλευκα μαξιλάρια, οι τοιχογραφίες όπου ξεδιπλώνονται γιρλάντες από λουλούδια, πουλιά, ζώα, ανθοδοχεία, φανταστικά τοπία και μακρινές πόλεις, παραστάσεις που τόσο αγαπήθηκαν από τους καλλιτέχνες εκείνης της εποχής, θα σας προκαλέσουν τον ενθουσιασμό και το θαυμασμό.
Για να επισκεφτείτε το Αρχοντικό Δόλγκηρα επικοινωνήστε:
Κο Τσιώνη Νεκτάριο, Πρόεδρο, 6946410639 e-mail: nectsion@hotmail.com
Κα Βασιλική Σιάσιου, Αντιπρόεδρος, 2465021181 & 6946834005
https://classic63.com/%cf%83%ce%b9%ce%ac%cf%84%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b1-%ce%b7-%ce%b1%cf%81%cf%87%cf%8c%ce%bd%cf%84%ce%b9%cf%83%cf%83%ce%b1/
Στα τσίπουρα της Ηπείρου
Το Αρχοντικό του Δόλγκηρα
Εάν σας άρεσε το αφιέρωμα, παρακαλώ μοιραστείτε το με φίλους. Η δύναμη του ιστολογίου είναι οι αναγνώστες του…..εσείς.
Δεν επιτρέπεται η αντιγραφή και αναδημοσίευση μέρους ή ολόκληρου άρθρου του περιοδικού. Δεν επιτρέπεται και η αναμετάδοση των ηχητικών κειμένων μας σε οποιαδήποτε μορφή και προβολή, δίχως τη γραπτή αδείας μας.

